పాకిస్థాన్ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది. దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం మంది, అంటే 44.7 శాతం ప్రజలు దారిద్ర్యరేఖకు దిగువన జీవిస్తున్నారని ప్రపంచ బ్యాంకు తాజా నివేదికలో వెల్లడించడం అక్కడి దయనీయ పరిస్థితులకు అద్దం పడుతోంది. రాజకీయ అస్థిరత, పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, పడిపోతున్న పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి వంటి సమస్యలు దేశాన్ని ప్రమాదకర స్థితికి చేర్చాయి.
ప్రపంచ బ్యాంకు 2025 నివేదిక ప్రకారం, రోజుకు 4.20 డాలర్ల (సుమారు రూ. 350) కంటే తక్కువ సంపాదిస్తున్న వారిని పేదలుగా పరిగణించగా, పాకిస్థాన్లో దాదాపు 44.7 శాతం మంది ఈ కేటగిరీలో ఉన్నారు. అంతకంటే దారుణమైన విషయం ఏమిటంటే, దేశ జనాభాలో 16.5 శాతం మంది, అంటే సుమారు 3.98 కోట్ల ప్రజలు తీవ్ర పేదరికంలో మగ్గుతున్నారు. వీరి రోజువారీ ఆదాయం 3 డాలర్ల (సుమారు రూ. 250) కంటే తక్కువగా ఉంది. గతంలో ఈ సంఖ్య కేవలం 4.9 శాతంగా ఉండగా, ఇప్పుడు ఒక్కసారిగా పెరిగిపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
పాకిస్థాన్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ గణాంకాల ప్రకారం, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలుతోంది. 2022లో 1,766 డాలర్లుగా ఉన్న తలసరి ఆదాయం, 2023 నాటికి 1,568 డాలర్లకు పడిపోయింది. అంటే, ఏడాది కాలంలో 11.38 శాతం క్షీణత నమోదైంది. ఇదే సమయంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం కూడా 375 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 341.6 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గిపోయింది.
దేశంలో ద్రవ్యోల్బణం కూడా ప్రజలను తీవ్రంగా వేధిస్తోంది. ఈ ఏడాది జులైలో వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం 4.1 శాతానికి చేరింది. ఇది 2024 డిసెంబర్ తర్వాత అత్యధిక స్థాయి కావడం గమనార్హం. ముఖ్యంగా ఆహార పదార్థాలు, ఇంధన ధరలు విపరీతంగా పెరగడంతో సామాన్యుల కొనుగోలు శక్తి దెబ్బతింది. కుటుంబాలు భోజనం, విద్య, వైద్యం వంటి నిత్యావసర ఖర్చులను తగ్గించుకోవాల్సిన దుస్థితి ఏర్పడింది. దీనికి తోడు ప్రభుత్వం కూడా తాజా బడ్జెట్లో విద్యపై 44 శాతం, వైద్యంపై నామమాత్రంగా జీడీపీలో ఒక శాతం మాత్రమే కేటాయించడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
ప్రాంతీయ అసమానతలు కూడా ఈ సంక్షోభాన్ని మరింత జఠిలం చేస్తున్నాయి. కరాచీ, లాహోర్, ఇస్లామాబాద్ వంటి నగరాలు అభివృద్ధి చెందుతుండగా, బలూచిస్థాన్, ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా వంటి ప్రాంతాలు వెనుకబడిపోయాయి. ఈ అసమానత ప్రజలలో అసంతృప్తిని, సామాజిక అశాంతిని పెంచుతోందని ‘పాకిస్థాన్ అబ్జర్వర్’ పత్రికలోని ఒక కథనం విశ్లేషించింది.
